U razgovoru za Fashionmag42, dizajnerka Marija Aidooklin govori o značaju globalnog priznanja, kreativnim prekretnicama koje su oblikovale njen rad, ali i o unutrašnjem procesu stvaranja koji stoji iza kolekcija koje su prevazišle granice domaće modne scene i pronašle svoje mesto na međunarodnom tržištu.
FM42: Nominacija za internacionalnu nagradu u kategoriji najboljeg modnog dizajnera stigla je u oktobru 2025. godine. Kako ste doživeli taj trenutak i šta vam je ta nominacija značila u profesionalnom smislu?
M.A: Kao modni dizajner, trenutak nominacije za internacionalnu nagradu doživela sam kao snažnu potvrdu autentičnosti i kreativne vizije, kao i značajnu prekretnicu za moj kreativni rast. U profesionalnom smislu, to mi donosi ključne promene poput globalne validacije, kao i veću vidljivost i kredibilitet. Nominacija je dokaz da moj rad prevazilazi lokalne okvire i komunicira univerzalnim jezikom dizajna, što je zapravo najveće priznanje za svakog stvaraoca.
Otvara mi vrata i olakšava saradnju sa internacionalnom prodajom, kao i privlači pažnju modnih kritičara i medija. Nominacija mi je pružila osećaj legitimiteta, potvrđujući da sam na pravom karijernom putu i da moj rad ispunjava međunarodne kriterijume izvrsnosti.
FM42: Festival Flame International Fashion & Art Festival prošle godine je obeležio osam godina postojanja. Kako vidite značaj ovog festivala na međunarodnoj modnoj i umetničkoj sceni?
M.A: Njegov značaj na međunarodnoj sceni ogleda se kroz više aspekata, među kojima je i globalna platforma za povezivanje. Festival služi kao ključna tačka spajanja dizajnera, umetnika, modela i medija iz celog sveta. Poznat je po veoma selektivnom procesu odabira, koji dovodi učesnike iz različitih zemalja na britansku scenu, sa sedištem u centru Londona.
Festival ima multidisciplinarni pristup. To znači da, za razliku od klasičnih modnih revija, FIFAF integriše modu sa drugim umetnostima, kao što su savremena muzika, opera, balet, savremeni ples i fotografija.
Ovakav format omogućava umetnicima različitih profila da predstave svoj rad široj međunarodnoj publici. Festival donosi priznanje i vidljivost. Kroz sistem dodele nagrada, festival prepoznaje i nagrađuje izvrsnost u kategorijama kao što su „Best Haute Couture“, „Best Creative Collection“ i najbolji umetnici (dizajneri, muzičari, fotografi itd.). Ovo značajno doprinosi profesionalnom rejtingu učesnika na globalnom nivou. Festival pruža medijsku pokrivenost i prestiž.
Manifestacija se često održava na luksuznim lokacijama, uz podršku prestižnih medijskih partnera i luksuznih časopisa, što učesnicima osigurava međunarodni publicitet. Ovaj festival se pozicionirao kao dinamična scena koja slavi kreativnost i inovaciju, pružajući priliku novim talentima da stanu rame uz rame sa etabliranim imenima iz modne i umetničke industrije.
FM42: Koliko vam je važno međunarodno priznanje u odnosu na domaću modnu scenu?
M.A: Važnost jednog u odnosu na drugo zavisi od dugoročnog cilja mog brenda. Domaće tržište je bila moja polazna tačka, koja mi je omogućila izgradnju identiteta. Lokalna publika je bila prva koja je testirala estetiku i nosivost dizajna.
Poznavanje mentaliteta kupaca i direktan kontakt sa klijentima održavaju moje domaće poslovanje. Međunarodno priznanje nosi prestiž. Međunarodni uspeh donosi prednosti koje domaća scena često ne može da ponudi.
Neke od tih stavki su validacija, kredibilitet i veće tržište. Domaća scena je često ograničena kupovnom moći. Međutim, domaća scena je moja baza, ali međunarodno priznanje je ključno za moj brend i način na koji ga vidim u budućnosti, kao i za njegovu dugovečnost.
FM42: Na koji način vaša estetika i dizajnerski rukopis komuniciraju sa savremenim globalnim modnim trendovima?
M.A: Moja estetika i autorski dizajnerski rukopis komuniciraju sa globalnim trendovima kroz stalni dijalog između individualnog identiteta i kolektivnog kulturnog dešavanja. Savremeni trend često diktira potražnju.
Svojom estetikom odgovaram na te zahteve birajući specifične materijale ili krojeve, spajajući određene elemente iz globalnih trendova samo ako su mi dopadljivi i bliski mom dizajnerskom stilu. To uklapanje čini moj dizajnerski rukopis potpunim.
Uvek sam bila vođena činjenicom da istaknuti dizajneri ne prate trendove, već ih svojim rukopisom kreiraju. Najbolje za dizajnera je kada njegov autentičan stil postane široko prihvaćen. Smatram pravim izazovom, i delom svog karaktera, tu snalažljivost na globalnom tržištu, za koje sam naučila da ceni emocionalnu trajnost u odnosu na prolazni trend. Kupci to prepoznaju.
FM42: Da li je rad na kolekcijama koje su vas dovele do ove nagrade doneo i lične ili kreativne prekretnice?
M.A: Rad na nagrađivanim kolekcijama gotovo uvek donosi značajne prekretnice, pa su tako i mene definisale. Kristalizovala sam svoj dizajnerski rukopis, odbacila suvišne uticaje i pronašla svoj autentičan potpis. Trenutno sam u procesu nastavka i samoizazova kroz odabir i eksperimentisanje sa materijalima, kao i u istraživanju narednih konstrukcija.
FM42: Kako izgleda vaš kreativni proces – od ideje do finalnog komada predstavljenog publici?
M.A: Moj kreativni proces kao modnog dizajnera je put kroz neizbežne faze koje transformišu apstraktnu ideju sa papira u finalni, opipljivi odevni predmet. Uvek započinjem istraživanjem i konceptom (moodboard). Proces počinje prikupljanjem inspiracije iz umetnosti, istorije, prirode, arhitekture, kao i trenutnih ili prošlih emocija i samog života. Moodboard kreiram kroz kolaž boja, tekstura i slika koje definišu atmosferu kolekcije.
Slede dizajn i skiciranje – prve ideje prenosim na papir, fokusirajući se na siluetu i detalje. Zatim vršim odabir materijala i ukrasa koji odgovaraju konceptu, na osnovu drapiranosti i teksture.Tekstil tu igra ključnu ulogu.
Nakon toga izrađujem detaljan tehnički crtež sa merama, pa sledi izrada prvog prototipa kako bi se testirao kroj ili forma na lutki ili modelu. Nakon korekcija na prototipu, prelazim na rad sa finalnom, odabranom tkaninom, što uključuje precizno krojenje, šivenje i ručnu završnu obradu detalja.
Finalni korak je prezentacija publici, odnosno predstavljanje kolekcije putem modne revije, fotografije ili video-projekta. Kroz stajling, muziku i scenografiju zaokružuje se priča započeta prvom skicom. Nakon toga sledi prodaja i dobijanje povratnih informacija kupaca o samoj kolekciji i kreacijama.
Naslovna fotografija: Stanko Đalić
